تورک دونیاسی Türk Dünyası

این نوشته مشحون از دیدگاههای افراطی مذهبی-سیاسی-امنیتی و دیدگاههای شوونیستی-نژادپرستانه-پان‌فارسیستی جمهوری اسلامی ایران بوده جهت تنویر افکار هموطنان عزیز از سایت مبلغ.نت نقل میگردد. مطالب داخل کروشه‌ها[] از طرف ما(تورک دونیاسی) اضافه شده است.

بو یازی ایران ایسلام جومهوریتینین آشیری مذهب-سیاست-گوونلیک و آشیری شووینینست-عیرقچی-پان‌فارسیست باخیش آچیسیندان یازیلیب، وطنداشلاریمیزی آیدینلاتماق اوچون موبللیغ.نئت سایتیندان نقل ائدیلیر. بوجاقلی دیرناقلار[] آراسینداکی سؤزلر بیزدندیر(تورک دونیاسی).

شیعیان ترکیه

1- جمعیت و پراکندگى

شیعیان با جمعیتى در حدود یک الى یک و نیم میلیون نفر، بطور عمده در چهار منطقه در داخل کشور و گروهى نیز در خارج از کشور(کشورهاى اروپایى) بسر مى‏برند. این مناطق عبارتند از:

- شرق و شمال شرقى ترکیه در مرز ایران، ارمنستان و نخجوان[جمهوری آزربایجان]. شهرهاى کوچک ایغدیر[مرکز ولایت]، قارص[مرکز ولایت]، توزلوجا، آرالیک، تاشیلى، چاى آکیاکا و آرپاچاى در این منطقه قرار دارند.
- منطقه شمال غربى؛ شامل استانبول، ایزمیت و بورسا. در این شهرها شیعیان بصورت گروههاى کوچک و بزرگ زندگى مى‏کنند.
- منطقه مرکزى(آنکارا)؛ شیعیان در چند نقطه شهر آنکارا بصورت گروههاى پنج تا ده هزار نفرى زندگى مى‏کنند.
- منطقه غرب؛ در این منطقه شیعیان در شهرهاى ازمیر و تورغوتلو با گروههاى کوچک پنج هزار نفرى زندگى مى‏کنند. در مناطق و شهرهاى دیگر ترکیه مانند یالو‏وا و اسکی‌شهیر نیز شیعیان بصورت گروههاى کوچک و چند صد نفرى زندگى مى‏کنند ولى تاکنون مسجدى در آن شهرها نساخته‏اند و هویت شیعه بودن آنها مشخص نیست.
- شیعیان مهاجر به کشورهاى اروپائى بخصوص کشورهاى آلمان، هلند، اتریش، فرانسه و بلژیک.

2- وضعیت اجتماعى و فرهنگى شیعیان

شیعیان ترکیه با وجود اینکه جمعیتى در حدود یک و نیم میلیون نفر را تشکیل مى‏دهند، بدلایلى تا سالهاى اخیر نفوذ اجتماعى و فرهنگى متناسب با عقائد مذهبیشان را نداشته‏اند. اهم این دلایل عبارتند از:

- اکثر شیعیان در شمال شرقى ترکیه و در مرز ایران و شوروى سابق قرار دارند و بنابراین از مرکز حکومت(آنکارا) 1200 کیلومتر و از مرکز فرهنگى ترکیه(استانبول) 1600 کیلومتر دور افتاده‏اند، یعنى مناطقى که شیعیان در آنها زندگى مى‏کنند از لحاظ عمران و آبادانى و همچنین از لحاظ فرهنگى، سیاسى و اقتصادى نیز نسبت به مناطق دیگر از وضعیت خوبى برخوردار نیستند.
- شیعیان در طول تاریخ به خاطر شیعه بودنشان تحقیر شده و علیرغم اینکه از نژاد[ملیت] ترک هستند بعنوان عجم نامیده شده و منسوب به ایران تلقى مى‏شوند و همچنین به علت عدم اطلاع دقیق از شیعه اثنى‌عشرى، شیعیان مانند علویها، دور از دین و ایمان و یا بعنوان «قزلباش» یا «علی‌اللهى» تصور مى‏شوند.
- در چند دهه اخیر، پان ترکیست‏ها[!!!] و حتى رژیم ناسیونالیست[!!!] با استفاده از حربه ترک بودن این شیعیان، از آنها بعنوان نیرویى علیه کردهاى تجزیه طلب و گروههاى چپى[کمونیست] استفاده کرده‏اند و در این راستا بیشتر شیعیان، ترک بودن را بر شیعه بودن یا بعبارتى افکار کلى را بر عقاید مذهبى خود ترجیح داده‏اند و در رقابتهاى حزبى مانند اکثر مردم خود را به احزاب مختلف وابسته کرده و مدافع افکار غیراسلامى آنها گشته‏اند.
- شیعیان ترکیه مانند دیگر مردم این کشور تحت تأثیر تبلیغات غیراسلامى بویژه فیلمهاى ضداخلاقى، سینماها و تلویزیون، به تدریج از اسلام و فرهنگ و ارزشهاى اسلامى دور شده‏اند.
- کمبود روحانى شیعه در بین شیعیان و عدم آگاهى روحانیون موجود از مسائل و رویدادهاى جهان و همکارى بعضى از روحانیون شیعى با رژیم لائیک و ناسیونالیست را مى‏توان از دیگر دلایل به حساب آورد.

امروزه مهاجرت شیعیان ترکیه به شهرهاى بزرگ مانند استانبول، آنکارا و ازمیر باعث بالا رفتن سطح آشنائى آنان با فعالیتهاى مذهبى و سیاسى و همچنین باعث بیدارى و رشد آگاهى آنها شده است. از طرف دیگر پیروزى انقلاب اسلامى ایران نیز تأثیرات فراوانى بر شیعیان ترکیه داشته، بطورى که شیعیان مى‏توانند به راحتى شیعه‏بودن خود را در شهرهاى بزرگ اعلام کنند و دیگر متهم به «قزلباشى» یا «على‏اللهى» بودن نمى‏شوند. شیعیان ترکیه پس از انقلاب اسلامى ایران مورد توجه سنى‏هاى انقلابى اعم از طرفدار یا مخالف انقلاب اسلامى قرار گرفته‏اند. همچنین تعداد روحانیون شیعه و تعداد علاقمندان به تحصیلات علوم دینى افزایش یافته و بین جوانان تحصیل کرده و روشنفکر شیعه و روحانیون، نزدیکى و هم فکرى بیشترى بوجود آمده است.

3- بررسى وضعیت شیعیان بطور منطقه‏اى

همانطور که مطرح شد، اغلب شیعیان ترکیه در نزدیکى مرز ایران سکونت دارند و بیشتر افرادى هستند که از ایران و شوروى سابق به این کشور مهاجرت نموده‏اند، در ذیل وضعیت شیعیان برخى از این مناطق بیان مى‏گردد.

شیعیان ایغدیر

مطالب این قسمت برگرفته از دو گزارش ذیل مى‏باشند:

الف) گزارش سركنسولگرى ج.ا.ا در خصوص شيعيان اغدير، استانبول، 1375,4,10.
ب) گزارش سركنسولگرى ج.ا.ا در خصوص شيعيان اغدير، ارضروم، 1377,7,13.

شهرستان ایغدیر که در شرق ترکیه با جمهورى اسلامى ایران، نخجوان و ارمنستان همسایه است، داراى 35860 نفر جمعیت بوده و ارتفاع آن از سطح دریا 855 متر مى‏باشد.

شصت درصد ساکنین ایغدیر شیعه آذرى زبان[ترک آزربایجانی]، سى درصد عشایر[کرد/کرمانج؟] و مهاجر یوگسلاوى‏الاصل[؟] و ده درصد هم ترکمه قاراپاپاق هستند.

هشتاد درصد شیعیان از نظر سیاسى متمایل به احزاب راستگرا بوده و بیست درصد هم براى احزاب چپ فعالیت مى‏نمایند.

پنجاه درصد آذریها(شیعیان)[ترکهای آزربایجانی] به امر کشاورزى و سى درصد به کسب و تجارت اشتغال دارند، بیست درصد بقیه را افراد کم‏درآمد تشکیل مى‏دهند.

کتابخانه‏اى در ایغدیر بنام «طه»، روزنامه «علمدار» و انواع کتابهاى مربوط به ج.ا.ا را مى‏فروشد.

ایغدیر یک کانال تلویزیونى محلى بنام «ایغدیرین سسى» دارد که در دست آذریها[ترکهای آزربایجانی] است.

مختصرى از اوضاع اجتماعى، مذهبى و…

همانطور که ذکر شد، آذریهاى[ترکهای آزربایجانی] ایغدیر راستگرا هستند و وابستگى زیادى نسبت به دولت ترکیه دارند. دولت ترکیه نیز به منظور استفاده از آذریها[ترکهای آزربایجانی]، براى مبارزه با دشمنان داخلى و خارجى سلاح[؟!!] در اختیار آنان قرار مى‏دهد تا بدینوسیله ثابت کند به آذریهاى[ترکهای آزربایجانی] مقیم ترکیه اعتقاد داشته و وجود آنها موجب سربلندى است. از اینرو آنها علاقه وافرى به آتاتورک و خط لائیزم دارند و هیچگونه علاقه‏اى نسبت به ج.ا.ا نشان نمى‏دهند و ادعا مى‏کنند که ایران از کلیه سازمانهاى تروریستى پشتیبانى و حمایت مى‏کند و همچنین آذریهاى[ترکهای آزربایجانی] ایرانى تحت سلطه و اسارت حکومت ایران زندگى مى‏کنند و فارسی‌زبانان[فارسها] آنها را مورد آزار و اذیت قرار مى‏دهند. طبق گفته آنان مجتهدهایشان از جمله شریعتمدارى بدست آنها[فارسها] کشته شده و مى‏شوند. علاوه براین معتقدند که ایران در امور داخلى کشور ترکیه دخالتهاى زیادى مى‏کند. آذریها[ترکهای آزربایجانی] عامل نژاد[ملیت] رابردین مقدم مى‏شمارند؛ زیرا آنها مى‏گویند ما ترک مسلمان هستیم نه مسلمان ترک، بعبارت دیگر آنها خود را، در وهله اول ترک، مسلمان و بعد شیعى مى‏دانند تا جائیکه به مجسمه‏هاى آتاتورک علاقه شدیدى مى‏ورزند و او را پیشوا و رهبر عصر خود مى‏پندارند. آنها در مسائل اعتقادى و احکام بسیار ضعیف هستند، به نظر ایشان تمدن بر دین برترى دارد، آنها ارزش و مقام سربازهاى شهید خود را همردیف شهداى کربلا مى‏دانند، همچنین در دعا و مرثیه‌خوانى بر مرده‏هاى خویش با همدیگر رقابت شدیدى دارند. قابل ذکر اینکه، در ایغدیر مدارس و خوابگاههاى مختلفى وجود دارد و على رغم اینکه اسامى اهل بیت(ع) بر آنها نهاده شده، ولى با اسلوب معاویه [؟!!] اداره میشوند. این مراکز جوانان آذرى[ترک آزربایجانی] را شستشوى مغزى[!!!] داده و براى دور ساختن آنها از مکتب تشیع، پول[!!!] در اختیار آنان قرار مى‏دهند و باید گفت که در این امر موفق هم مى‏شوند. همچنین در این شهر مؤسسات گوناگونى تحت نظر «فتح‏الله گولن» افتتاح مى‏گردد که موجب بروز درگیرى و تفرقه میان روحانیون آذرى[ترک آزربایجانی] شده‏اند و هرگز الگوى مناسبى به جامعه ارائه نمى‏دهند، مردم نیز از دست عمال[؟!!] «فتح‏الله گولن» ناراضى هستند.

لازم به ذکر است، از مجموع روحانیون معروف شهر ایغدیر سى‏نفر مقلد «آیت‏اللَّه سیستانى» بوده و براى او تبلیغ مى‏کنند و شش نفر هم مقلد «آیت‏اللَّه خامنه‏اى» مى‏باشند. بسیارى از روحانیون شیعه که براى «آیت‏اللَّه سیستانى» تبلیغ مى‏کردند به تدریج نظر خود را تغییر داده و متمایل به «آیت‏اللَّه روحانى» شده‏اند. این امر در حالى است که آیت‏اللَّه سیستانى ماهیانه براى هر یک از روحانیون ترکیه‏اى صد دلار ارسال مى‏کند و رساله‏اش در منطقه به 200 هزارلیر (سه دلار) فروخته مى‏شود. فردى بنام «صبرى سایا» این کتابها را از استانبول به منطقه مى‏فرستد.

در حال حاضر حدود 250 طلبه تبعه ترکیه در ایران تحصیل مى‏کنند که در حوزه‏ها و خوابگاههاى مختلف طلاب اقامت دارند. آنها پس از بازگشت به ترکیه همواره علیه ج.ا.ا تبلیغ کرده و اطلاعات سیاسى-اجتماعى ایران را در اختیار همگان قرار مى‏دهند. این طلاب مى‏گویند: «با وجودیکه از مجتهدان متعددى شهریه دریافت مى‏کنیم ولى باز هم قادر به تأمین مخارج زندگى نیستیم.» بنا بر گفته آنها گرانى و میزان تورم در ایران بیشتر از ترکیه است. ائمه جماعت ایغدیر در سه یا چهار نقطه از شهر نماز جمعه برگزار مى‏کنند، آنها در هیچ موردى اتفاق‏نظر ندارند، از اینرو با یکدیگر به بحث و گفتگو نمى‏پردازند و هر امام جماعت فتواى مختص خویش را صادر میکند. آنها با ائمه جماعت شهر شیعه‌نشین[ترک آزربایجانی] قارص رابطه پایدار و دوستانه‏اى ندارند و هرگز خواستار منافع یکدیگر نیستند. اهالى هر دو شهر از دست این افراد بسیار ناراضى مى‏باشند. همگى بر این عقیده‏اند که امام جماعت باید فردى عادل و صبور بوده و بیش از حد طالب منافع دنیوى نباشد. این در حالیست که ائمه جماعت آذرى[ترک آزربایجانی] فاقد این صفات نیک هستند. مردم و روحانیون سنی‌مذهب نیز ائمه جماعت آذرى[ترکهای آزربایجانی] شیعه مذهب را به استهزاء مى‏گیرند. جالب اینکه خط مشى روحانیون را مردم تعین مى‏کنند و همواره ضمن اینکه ناظر بر اعمال و گفتار آنها هستند، میزان وفادارى آنها را نسبت به حکومت مورد آزمایش قرار مى‏دهند. اگر یک روحانى آذرى[ترکهای آزربایجانی] در بالاى منبر از آتاتورک به نیکى یاد نکند، او را مورد ضرب و شتم[؟!!] قرار مى‏دهند و با وارد کردن اتهاماتى نظیر اینکه «تو از حزب‏اللَّه و طرفداران ایران هستى» او را از مردم رنجیده‏خاطر ساخته و از اجتماع طرد مى‏کنند.

از طرفى در روستاها و قصبات ایغدیر دیده مى‏شود که آذریهاى[ترکهای آزربایجانی] مقیم از ائمه جماعت و روحانیون خویش شاکى هستند. بنا بر ادعاى آنان اگر عضوى از اعضاى یک خانواده بى‏بضاعت و فقیر فوت نماید، روحانیون در مراسم خاکسپارى متوفى شرکت مى‏کنند، اما از شرکت در مجلس ترحیم امتناع مى‏ورزند، زیرا معتقدند که برگزارى مجالس ترحیم براى مردگانى که داراى فرزند صغیر هستند، اشکال شرعى دارد. اما آذریها[ترکهای آزربایجانی] در این مورد به‏گونه‏اى دیگر مى‏اندیشند؛ به عقیده آنها روحانیون به خاطر فقر مالى خانواده‏هاى مردگان است که از شرکت در مجالس ترحیم آنان ابا مى‏کنند. نکته دیگر در خصوص روحانیون آذرى[ترک آزربایجانی] اینست که دولت ترکیه خواهان جذب آنها در سازمان دیانت مى‏باشد، این در حالیست که برخى از آنان تاکنون به استخدام سازمان مزبور درآمده‏اند و از دولت حقوق دریافت مى‏کنند.

هتلهاى شیعیان؛ آذریها(شیعیان)[ترکهای آزربایجانی] در شهرستان ایغدیر پانزده هتل دارند که محل فسق و فجور زنان روسپى است. صاحبان این اماکن با بکار بستن انواع ترفندها، جوانان را به پرتگاه مى‏کشانند، آنها مدام به دولت رشوه مى‏دهند، از اینرو دولت نیز هیچگاه مشکلى براى آنها ایجاد نمى‏کند.

مساجد شیعیان؛ در قسمت مرکزى ایغدیر 9 مسجد متعلق به شیعیان[ترکهای آزربایجانی] وجود دارد که عبارتند از حاج نظام‏الدین، حاج یوسف و هاجر، اهل بیت(ع)، صاحب‏الزمان(عج)، ایغدیرمو، سید حاج حسین، سورمه‏لى، حاج جلیل و امام صادق(ع).

روستاهاى شیعه‌نشین[ترک آزربایجانی] ایغدیر؛ قسمت مرکزى ایغدیر داراى سى روستاى شیعه‏نشین[ترک آزربایجانی] مى‏باشد که همگى آنها داراى مسجد هستند.

شیعیان قارص

مساجد آذریهاى[ترکهای آزربایجانی] قارص عبارتند از “ینى محله اشیکلى”، “ایستگاه بازار “، “کامرو”.

در این مساجد مراسم نماز جمعه برگزار مى‏شود. در شهر قارص از میان اقشار مختلف مردم تنها علویان مسجد ندارند و آنها خواهان احداث عبادتگاهى براى خودشان هستند، ولى به علت عدم وجود امکانات هنوز این خواسته عملى نشده است.

مردم قارص با همدیگر همفکر و هم‏رأى نیستند، آذریها[ترکهای آزربایجانی] از شریعت و دین و علویها از طریقت طرفدارى مى‏کنند. هشتاد درصد علویها خواهان احداث خانه جم[جمع‌خانه، جمع ائوی] هستند و بیست درصد دیگر ترجیح مى‏دهند که مسجد داشته باشند. در قارص تعداد جمعیت علویها نسبت به آذریها[ترکهای آزربایجانی] خیلى کم است.

آذریهاى[ترکهای آزربایجانی] قارص هیچگاه با علویها رابطه خوبى ندارند و به آنها همیشه با دیده حقارت نگریسته و تحقیرشان مى‏کنند. آنها در توجیه این رفتار خود مى‏گویند: «علویها در ایغدیر[؟!!] مسجد ندارند. آنها بخاطر به شهادت رسیدن حضرت على(ع) در مسجد، از رفتن به مسجد حذر مى‏کنند».

قایناق:
الف) گزارش سركنسولگرى ج.ا.ا در خصوص شيعيان اغدير، استانبول، 1375,4,10.
ب) گزارش سركنسولگرى ج.ا.ا در خصوص شيعيان اغدير، ارضروم، 1377,7,13.